De ramp en de hulp in Somalië

Wat is er aan de hand?

Begin 2017 heeft de helft van de bevolking van Somalië hulp nodig en verkeert bijna een kwart in acute voedselnood. De situatie van kinderen is extra zorgelijk: 363.000 kinderen zijn ernstig ondervoed, waarvan 71.000 levensreddende behandeling nodig hebben. 1,9 miljoen mensen kunnen sterven aan ziektes die te voorkomen zijn, dankzij een gebrek aan schoon drinkwater en toegang tot basisgezondheidszorg. Deze humanitaire ramp is een gevolg van jarenlange conflicten, een zeer zwakke overheid, extreme droogtes, armoede en aan dit alles gekoppelde vluchtelingenproblematiek. Op dit moment zijn de hoogste percentages van acute ondervoeding te vinden in de vluchtelingenkampen. Dit wordt veelal veroorzaakt door ziekten (zoals diarree en cholera) en de beperkte humanitaire ondersteuning.

Quote (UN): “The food security and malnutrition situation in Somalia is alarming, especially in parts of Puntland and Somaliland, which have been hard hit by drought exacerbated by El Nino.”

Cijfers (mei 2017)

  • 6,2 miljoen mensen (50 %*) zijn in nood
  • 2,9 miljoen mensen (24 %) verkeren in acute voedselnood
  • 363.000 kinderen lijden aan ernstige en acute ondervoeding
  • 1,1 miljoen mensen zijn op de vlucht binnen Somalië, 885.000 miljoen mensen zijn gevlucht uit Somalië

* Somalië heeft in totaal 12,3 miljoen inwoners

Hoe is het nu (november 2017)?
Al decennialang zorgen gewapende conflicten, burgeroorlog, politieke instabiliteit, een zeer zwakke overheid, natuurrampen waaronder extreme droogtes en armoede voor ramp op ramp. Nog steeds heeft de helft van de bevolking van Somalië, 6,2 miljoen mensen, hulp nodig en verkeert bijna een kwart in acute voedselnood. In het zuiden en midden van het land blijft het risico bestaan dat de situatie verder verslechtert tot een hongersnood. Ondanks de hulpverlening is de situatie van kinderen erger geworden in de afgelopen maanden, 388.000 kinderen zijn ernstig ondervoed, waarvan 87.000 levensreddende behandeling nodig hebben. Somalië staat in de top tien van landen waar ondervoeding het vaakst voorkomt. Inmiddels zijn bijna 1 miljoen mensen in eigen land op de vlucht door de huidige droogte en conflict. Dit aantal komt bovenop de 1,1 miljoen ontheemden uit eerdere crises. Beide groepen zijn volledig afhankelijk van noodhulp.

De regenseizoenen zijn al sinds eind 2015 erg slecht, wat heeft gezorgd voor extreme droogte. Ook deze zomer heeft het weer minder dan gemiddeld geregend wat geleid heeft tot magere oogsten. Deze oogsten helpen de boerenfamilies tijdelijk, maar zijn niet genoeg voor langere termijn. Ook blijven prijzen op de markt hierdoor hoog en daarmee onbetaalbaar voor de arme bevolking. De verwachtingen voor het regenseizoen in de laatste maanden van 2017 zijn wederom beneden gemiddeld. Hierdoor zal een vierde seizoen op rij volgen met magere oogsten en weinig drinkwater voor vee. Een groot deel van de bevolking leeft van hun vee en nu zij door de droogte veel stuks vee zijn verloren, zijn zij daarmee hun inkomstenbron kwijt geraakt.

Ook Somalië heeft te maken met een wijdverspreide uitbraak van cholera, waardoor al 77.783 mensen ziek zijn geworden en 1.159 mensen zijn overleden. Het aantal ziekte- en sterfgevallen is in de maanden augustus en september afgenomen, een lichtpuntje in deze heftige uitbraak. Daar komt een grote uitbraak van mazelen bij. 16.000 kinderen zijn al behandeld voor deze ziekte. Door een gebrek aan goede medische voorzieningen en opgeleid personeel krijgen ziektes als deze de kans om zich snel te verspreiden.

Hoe helpen we?
Samen zorgen de hulporganisaties in Somalië voor:

  • Voedselhulp: uitdelen van voedsel en voedselsupplementen; bijvoeding van ondervoede kinderen en zwangere en borstvoeding gevende vrouwen; voorlichting over voeding aan verzorgers; voedselbonnen voor kwetsbare gezinnen.
  • Water en sanitatie: herstel van waterbronnen; uitdelen van water coupons; hygiëne voorlichting en uitdelen van hygiëne kits; leveren van water via watertrucking; verzorgen van watervoorzieningen en sanitaire voorzieningen bij ziekenhuizen en scholen.
  • Gezondheidszorg: basisgezondheidszorg; bestrijden besmettelijke ziekten voor vluchtelingen en gastgemeenschappen.
  • Levensonderhoud/voedselzekerheid: geld voor werk; geldelijke toelage aan de meest kwetsbaren. Vaccinatie, parasiet controle en klinische behandeling van vee

Welke organisaties helpen in Somalië?
CARE Nederland, Cordaid, ICCO & Kerk in Actie, Nederlandse Rode Kruis, Oxfam Novib, Save the Children, Stichting Vluchteling en World Vision zijn vanuit Giro555 verantwoordelijk voor de noodhulp in Somalië.

Bronnen: UN OCHA, Reliefweb, FEWSNET, zesmaandenrapportage Giro555. 

De samenwerkende hulporganisaties achter Giro555: