De ramp en de hulp in Somalië

Wat is er aan de hand?

De helft van de bevolking van Somalië heeft hulp nodig en bijna een kwart verkeert in acute voedselnood. De situatie van kinderen is extra zorgelijk, 363.000 kinderen zijn ernstig ondervoed, waarvan 71.000 levensreddende behandeling nodig hebben. 1,9 miljoen mensen kunnen sterven aan ziektes die te voorkomen zijn, dankzij een gebrek aan schoon drinkwater en toegang tot basisgezondheidszorg.

Deze humanitaire ramp is een gevolg van jarenlange conflicten, een zeer zwakke overheid, extreme droogtes, armoede en aan dit alles gekoppelde vluchtelingenproblematiek. Op dit moment zijn de hoogste percentages van acute ondervoeding te vinden in de vluchtelingenkampen. Dit wordt veelal veroorzaakt door ziekten (zoals diarree en cholera) en de beperkte humanitaire ondersteuning.

Ondanks de vooruitgang die momenteel plaatsvindt op het politieke vlak blijven de humanitaire noden gigantisch. In maart is de voedselsituatie in een aantal gebieden verder verslechterd. De verwachting is dat zonder blijvende hulp tussen juni en september in die gebieden een verhoogde kans is op sterfte en uiteindelijk een officiële hongersnood.

Quote (UN): “The food security and malnutrition situation in Somalia is alarming, especially in parts of Puntland and Somaliland, which have been hard hit by drought exacerbated by El Nino.”

Cijfers

  • 6,2 miljoen mensen (50 %*) zijn in nood
  • 2,9 miljoen mensen (24 %) verkeren in acute voedselnood
  • 363.000 kinderen lijden aan ernstige en acute ondervoeding
  • 1,1 miljoen mensen zijn op de vlucht binnen Somalië, 885.000 miljoen mensen zijn gevlucht uit Somalië

* Somalië heeft in totaal 12,3 miljoen inwoners

Oorzaken
Somalië staat in de top tien van landen waar ondervoeding het vaakst voorkomt. Ook is het één van de armste landen ter wereld. Na meer dan twee decennia van burgeroorlog, geweld van gewapende groeperingen en politieke onrust lijkt het land met een nieuwe regering eindelijk een positiever pad in te slaan. Maar het conflict, de zeer zwakke en soms afwezige overheid en het gebrek aan (goede) sociale voorzieningen, slechte economische situatie en hoge prijzen hebben de bevolking erg kwetsbaar gemaakt.

De aanhoudende en extreme droogtes en soms hevige overstromingen (omdat de droge grond het water niet kan opnemen) als gevolg van El Nino, worden volgens veel experts heviger door klimaatverandering. Zij zorgen voor mislukte of (inmiddels al twee seizoenen) uitblijvende oogsten. Het land wordt geteisterd door de ergste droogte in 30 jaar. Het is al sinds de zomer van 2015 aanhoudend droog. Dit zorgt ook voor zeer slechte condities en sterfte van vee en het droogvallen van rivieren en andere waterbronnen. Mensen gaan daarom drinken van vies water en worden ziek. Onlangs is er in sommige delen van Somalië weer wat regen gevallen, maar de vraag is of het doorzet en voldoende zal zijn.

Ook de vele vluchtelingen binnen het land zelf en terugkerend uit buurlanden verergeren de humanitaire situatie. Veel mensen reizen door de droogte naar andere gebieden of vluchtelingenkampen. Hier is ook sprake van tekorten aan water en sanitaire voorzieningen en van beperkte hygiëne. Hierdoor verspreiden ziektes als Cholera zich snel. En de toegang tot de gezondheidszorg is minimaal door de beperkte beschikbaarheid van faciliteiten, medicijnen en gekwalificeerd personeel.

Hoe helpen we?
Samen zorgen de hulporganisaties in Somalië voor:

  • Voedselhulp: uitdelen van voedsel en voedselsupplementen; bijvoeding van ondervoede kinderen en zwangere en borstvoeding gevende vrouwen; voorlichting over voeding aan verzorgers; voedselbonnen voor kwetsbare gezinnen.
  • Water en sanitatie: herstel van waterbronnen; uitdelen van water coupons; hygiëne voorlichting en uitdelen van hygiëne kits; leveren van water via watertrucking; verzorgen van watervoorzieningen en sanitaire voorzieningen bij ziekenhuizen en scholen.
  • Gezondheidszorg: basisgezondheidszorg; bestrijden besmettelijke ziekten voor vluchtelingen en gastgemeenschappen.
  • Levensonderhoud/voedselzekerheid: geld voor werk; geldelijke toelage aan de meest kwetsbaren. Vaccinatie, parasiet controle en klinische behandeling van vee

Welke organisaties helpen in Somalië?
CARE Nederland, Cordaid, ICCO & Kerk in Actie, Nederlandse Rode Kruis, Oxfam Novib, Save the Children, Stichting Vluchteling en World Vision zijn vanuit Giro555 verantwoordelijk voor de noodhulp in Somalië.

Bronnen: UN OCHA, Reliefweb, FEWSNET (1 mei 2017)

De samenwerkende hulporganisaties achter Giro555: