Droogte Hoorn van Afrika

Faith: zij die het kamp versiert met witte bloemen

Faith, foto Paul Jeffrey, Dadaab KeniaMaatschappelijke werkster Faith Kagwiria werkt namens een partnerorganisatie van ICCO & Kerk in Actie al ruim twee jaar in Hagadera, een van de drie kampen in het Dabaab-complex in Kenia. De enorme toeloop van vluchtelingen zorgde ervoor dat haar team onlangs is uitgebreid. Haar vele honderden bezoeken aan de families in het kamp hebben haar tot een bekende verschijning gemaakt in het kamp en de omgeving.

Tenten uitdelen
“De vluchtelingen noemen me ‘Face’ in plaats van Faith”, zegt ze lachend. “Op een recente bijeenkomst van leiders werd ik omschreven als ‘zij die het kamp versiert met witte bloemen’, daarmee doelend op de tenten die ik heb uitgedeeld aan mensen die anders onder bomen moesten slapen.”

Dagelijks komen er 1500 vluchtelingen bij
Inmiddels is een bijeenraapsel van zelfgebouwde hutjes toegevoegd aan de randen van het geordende kamp en daar komen er dagelijks meer van bij. Sinds het begin van het jaar zijn er meer dan 100.000 mensen naar Dabaab gekomen, waarvan bijna 75 procent sinds begin juni. Dagelijks komen er tot 1.500 vluchtelingen bij. Omdat de bestaande kampen al uit hun voegen barsten, vestigen de nieuwelingen zich op het land eromheen. Daar is water schaars en zijn nauwelijks of geen sanitaire voorzieningen.

Berooid
Fatouma, foto Paul Jeffrey, Dadaab, KeniaNaar deze plekken buiten Hagadera gaan Faith Kagwiria en haar team. Bij aankomst en registratie wordt al gekeken wie maatschappelijk werk nodig heeft. De partner van ICCO & Kerk in Actie heeft een speciale verantwoordelijkheid om voor de ouderen te zorgen. Faith wil opnieuw een bezoek brengen aan Fatouma Sagar, een 80-jarige vrouw die enkele weken gelden is aangekomen uit Sako in Somalië. Sagar ligt duidelijk zeer verzwakt op een paar dekens onder haar provisorische afdakje en kan met moeite spreken. Haar neef Bydoe (55) spreekt voor haar. Hij bracht zijn familie van 40 mensen naar Hagadera per truck en uiteindelijk te voet. “Eerst ging onze truck kapot, dus gingen we verder met een andere. Die ging ook kapot. Toen kwamen we bandieten tegen die ons alles afpakten, inclusief kleren en geld. We hebben er 15 dagen over gedaan en kwamen hier zonder iets aan. Een baby is onderweg gestorven.”

Alle achterblijvers hebben honger
Zijn verhaal over waarom zoveel Somali’s bereid zijn deze gevaarlijke tocht te ondernemen is exemplarisch. De dubbele pech van honger en onzekerheid maakt dat ze naar de veilige kampen aan de grens trekken. Bydoe is een boer die voorheen drie hectares aardappelen en mais had. Genoeg om zichzelf, zijn drie vrouwen en 20 kinderen te onderhouden. Maar nu is zijn boerderij verlaten. “Iedereen die daar nog in het gebied is, heeft honger”, zegt hij.

Somalische vrouw, foto Paul Jeffrey, Dadaab, KeniaVreselijke keuzes
Naast de droogte die al drie jaar duurt, heeft de familie ook te lijden gehad van de al-Shabaab milities die de regio controleren. Ze kwamen elke maand en eisten geld of erger: “Ze zeiden dat ze een van onze kinderen nodig hadden om op te leiden om voor hen te strijden, tenzij we hen geld gaven. Dus gaven we hen geld, maar daardoor hadden we geen geld om gewassen te planten”, vertelt Bydoe. “De keer daarop zeiden we hen dat we geen geld hadden en zeiden zij dat ze ons gevangen zouden nemen en verkopen. We zeiden weer dat we geen geld hadden, dus namen ze onze geiten en koeien.” Zo was er geen andere keus dan te vertrekken en alles wat hen nog restte te verkopen om transport te kunnen betalen.

De hele situatie overwinnen
Hoe gaat een maatschappelijk werkster met beperkte middelen om met dergelijke verhalen? Faith maakt aantekeningen van Sabar’s praktische behoeften: ze kan geen vast voedsel verdragen en de familie kan geen melk betalen. De dekens heeft ze al van haar gekregen, maar ze heeft ook een matras nodig en een behoorlijk dak boven haar hoofd. Wat Faith kan regelen, doet ze. Voor de overige zaken schakelt ze een partnerorganisatie in.

Zoveel verschillende verhalen
De rest van de ochtend zijn er meer van dergelijke verhalen. Een vrouw die zegt dat ze 115 jaar oud is heeft een po nodig voor de nacht, een blinde vrouw van 70 deelt een tent met haar twee dochters en 13 kleinkinderen. Een 25-jarige moeder kan niet voor haar kinderen zorgen, omdat ze niet kan bewegen door een grote tumor in haar buik. Terug op kantoor komt een vrouw langs die een waterproof doek nodig heeft, zodat de gemeenschap een tentje kan bouwen waarin ze haar kind ter wereld kan brengen.

Faith bij gezin, foto Paul Jeffrey, Dadaab, KeniaMorele ondersteuning geven
“Ik heb erg veel plezier in mijn werk. Ik zie het als een roeping, niet als een carrière”, zegt Faith Kagwiria. “Zoals andere mensen non worden, ben ik maatschappelijk werker geworden. Wanneer ik mijn werk doe, voelt het dat ik doe waarvoor ik hier op aarde ben. Maar het gaat niet alleen om het verdelen van spullen, hoe hard de mensen die ook nodig hebben. Het gaat ook over het geven van morele ondersteuning. Deze mensen hebben veel steun nodig, maar we hebben niet veel spullen te geven. Dan kan hen opzoeken, met hen praten en kijken hoe ze leven heel veel betekenen.” Dan lacht Faith weer: “Soms, als je iets kleins voor ze kunt doen, voelt het of je de hele situatie hebt overwonnen. En wanneer de mensen blij zijn, ben ik blij.”

Nieuwsoverzicht

De samenwerkende hulporganisaties achter Giro555:

Bij uitzonderlijke rampen slaan de 11 samenwerkende hulporganisaties de handen ineen onder de naam Giro555. Zij vragen heel Nederland zich aan te sluiten om geld in te zamelen voor hulp aan slachtoffers. Want samen redden we meer levens. Meer informatie

Blijf op de hoogte

Word een paar keer per jaar bijgepraat over de resultaten van de hulp. En ontvang als eerste een alert wanneer er een Giro555-actie start.