Het belang van cash-transfers bij noodhulp

Het belang van cash-transfers bij noodhulp

Cash-transfers: hulp in de vorm van geld, waardebonnen of geldelijke bijdrage op een mobiele telefoon, worden een steeds omvangrijker aspect van noodhulp. Ook tijdens de hulp die wordt geboden aan slachtoffers van de hongersnood in Zuid-Soedan, Noordoost-Nigeria, Somalië en Jemen is het een veelgebruikt middel. Waarom is deze nieuwe vorm van hulp, geld geven in plaats van eten, zo effectief?

Haduko, een 60-jarige vrouw, heeft de zorg voor de zeven kinderen van haar overleden broer overgenomen. Wat een grote uitdaging is voor een vrouw van haar leeftijd wonend in de Tana Delta regio van Kenia, een streek die net als vele andere gebieden getroffen is door de extreme droogte. Nadat ze een cash-transfer-berichtje heeft ontvangen op haar mobiele telefoon, begeeft ze zich naar de lokale kiosk waar ze het cash-geld kan innen. Over een periode van 3 maanden ontvangt ze, net als andere gedupeerden van de droogte, zo’n $100. Met dit geld kan ze genoeg eten kopen voor zichzelf en de kinderen. Maar het geld helpt niet alleen Haduko. Ook de eigenaar van de winkel waar Haduko eten koopt, heeft profijt van het geld: de lokale economie wordt op deze manier gestimuleerd. Het Rode Kruis helpt mensen als Haduko – op plaatsen met bestaande marktverkooppunten – door ze te voorzien van cash-transfers.

 

Haduko (rechts) Foto: ICRC/Rebecca Berre Yeri

Ook voor Stichting Vluchteling is het een veelgebruikt middel in de gebieden waar zij hulp verlenen. Zij geven zelfs aan in 2020 een kwart van haar noodhulpbudget aan cash-hulp te willen besteden. Een organisatie hoeft op deze manier namelijk zelf geen goederen aan te schaffen, op te slaan en te distribueren. Cashnoodhulp is dus goedkoper en efficiënter. Daarnaast geef je ontheemden hun zelfredzaamheid terug, de mensen in nood bepalen zelf wat ze nodig hebben. Wel is er een voorwaarde om cash-hulp te kunnen verlenen: er moet een lokaal, functionerende en stabiele markt zijn.

Lokale economie stimuleren

Een andere plek waar de cash-transfers effectief zijn, is in het Nigeriaanse Mafa in Borno State waar Plan Nederland hulp verleent. Vanwege aanhoudende conflicten in Nigeria zijn duizenden mensen naar deze plek gevlucht. Deze groep mensen is te groot om allemaal van de grond gebruik te kunnen maken om voedsel te verbouwen. De cash-transfers zijn hier essentieel: Mafa is een cash-based economie met nog steeds werkende markten, terwijl de vluchtelingen uit een economie komen waar ze van de landbouw leefden en compleet zelfvoorzienend waren. Met de Giro555-bijdrage krijgen vrouwen geld. Geld waarmee ze zelf kunnen beslissen waaraan ze het besteden, aangezien zij zelf het beste kunnen inschatten waar ze op dat moment de meeste behoefte aan hebben. Door de cash-transfers kunnen zij toch meedraaien in de lokale economie en hun families onderhouden.

Cash-transfers in Noordoost-Nigeria. Foto: Plan

Ook Oxfam Novib maakt gebruik van cash-transfers. Allereerst van unrestricted cash: dat is een vrij te besteden bedrag, waardebon of tegoed op de mobiele telefoon, zo kan er precies gekocht worden wat nodig is. De uit Noordoost-Nigeria gevluchte Safia krijgt restricted cash: dit bedrag is alleen te besteden aan vooraf vastgestelde producten. Met een QR-code, voucher en pincode die ze van Oxfam Novib krijgt, kan ze het bedrag alleen besteden aan voedsel met een hoge voedingswaarde en alleen bij een supermarkt die door Oxfam wordt betaald. Martha ontvangt van Oxfam cash for work. Zij heeft trainingen gekregen van Oxfam en ondersteunt de hulpverlening nu door mensen te lokaliseren die ook in nood zijn. Als tegenprestatie ontvangt zij een geldelijke bijdrage in de vorm van vouchers.

Door conflict en een slechte infrastructuur zijn mensen die hulp nodig hebben, moeilijk bereikbaar voor hulpverleners. Dankzij cash-transfers kan toch hulp geboden worden: met één druk op de knop wordt er een berichtje verzonden via een telefoonmast en kan de hulpbehoevende met cash-geld zélf bepalen wat hij of zij nodig heeft, en de lokale economie met dit geld stimuleren.

Bronnen: Oxfam, Plan, Stichting Vluchteling en het Rode Kruis.

Nieuwsoverzicht

De samenwerkende hulporganisaties achter Giro555: