Psychosociale hulp cruciaal voor mentale gezondheid

Ruim een half jaar geleden brak het conflict in Oekraïne uit en de impact op de mentale gezondheid en het welzijn van de bevolking is enorm. Als psychologische klachten niet behandeld worden, kan dit grote gevolgen hebben op de lange termijn. Denk hierbij aan het ontwikkelen van depressies en angststoornissen. Met sport en spel, creatieve therapie en trainingen bieden hulporganisaties met Giro555-geld ondersteuning bij het verwerken van de schokkende gebeurtenissen.

Grote nood onder tieners en jongvolwassenen

Veel Oekraïners kampen met de psychologische gevolgen van oorlog. “Miljoenen mensen zijn inmiddels van hun huis weggevlucht en zij lopen tegen een heel scala van mentale problemen aan”, vertelt Heleen Berends, noodhulpcoördinator bij Dorcas. “Het valt ons vooral op dat tieners en jongvolwassenen het zwaar hebben; in het bijzonder degenen die uit conflictgebieden zijn gevlucht. Zij missen een doel in hun leven, zitten zonder school of werk, ervaren veel onzekerheid over hun toekomst en de ontwikkeling van dit conflict. Daar bovenop hebben zij schokkende gebeurtenissen meegemaakt en zijn ze dierbare mensen verloren. We horen hoe sommigen geen uitweg meer zien, en soms zelfs een poging tot zelfdoding doen.”

Bescherming voor kinderen

Lotte Claessens, specialist kindbescherming bij Plan International, vult aan: “Veel kinderen hebben slaapproblemen, kunnen zich slecht concentreren en voelen zich boos, gefrustreerd of angstig. Dit soort reacties zien we in alle crises waar Plan International werkt. Wanneer we kinderen veiligheid en de juiste ondersteuning bieden, verdwijnen deze reacties. Dit doet Plan International door zogeheten Child Friendly Spaces te creëren, waar kinderen ontspanning en routine vinden en leren praten over wat zij hebben meegemaakt. Tegelijkertijd hebben we oog voor de psychosociale behoeften van ouders, zodat zij hun kinderen in stressvolle situaties emotioneel kunnen ondersteunen.”

‘Psychosociale hulp aan jonge kinderen voorkomt ernstige gevolgen.’

Voorkomen beter dan genezen

“De psychologische gevolgen van een conflict werken vaak nog generaties lang door”, zegt Megan Smith, projectcoordinator bij ARQ Nationaal Psychotrauma Centrum. “Vooral kinderen en jongvolwassenen zijn extra kwetsbaar. Door al aan jonge kinderen, en ook aan hun ouders, psychosociale ondersteuning te bieden, kunnen ernstige gevolgen op de lange termijn voorkomen worden. Dit doen we door lokale hulpverleners te ondersteunen met kennis over psychotrauma en hoe ze hun patiënten het beste kunnen helpen. Maar ook leren we de hulpverleners hoe ze zelf overeind kunnen blijven in deze stressvolle omstandigheden, zodat ze anderen ook op langere termijn kunnen blijven helpen.’

Welke hulp verlenen hulporganisaties achter Giro555? 

In Oekraïne wordt door hulporganisaties achter Giro555 psychosociale hulp geboden aan gevluchte Oekraïners en aan de mensen die zijn achtergebleven in het conflictgebied. Zij richten zich op verschillende doelgroepen en regio’s, zodat zoveel mogelijk mensen bereikt worden. Hieronder lees je welke hulp organisaties bieden.

Plan International 
Plan International biedt bescherming, psychosociale hulp en begeleiding in Polen en Oekraïne. De organisatie richt zich in het bijzonder op meisjes en hun families en op slachtoffers van seksueel geweld. In de conflictgebieden Odessa en Donbas en in de opvanglocaties in de regio Lviv zet Plan International in op acute psychosociale zorg, sport- en speltherapie, de zogeheten child friendly spaces en groepssessies voor ouders en verzorgers. De organisatie werkt in Oekraïne samen met International Medical Corps en kinderrechtenorganisatie AUFCR.

ARQ Nationaal Psychotrauma Centrum
ARQ Nationaal Psychotrauma Centrum zich op de meest kwetsbare groepen in een samenleving, zoals gezinnen, ouderen en ontheemden. Dit doet zij door haar expertise over psychotrauma te delen met psychologen, psychiaters en maatschappelijk werkers in Oekraïne. Ook ondersteunt ARQ deze zorgprofessionals zelf. Zij doen hun werk onder zeer stressvolle omstandigheden en hebben soms ook behoefte aan psychische ondersteuning. Door het bieden van online trainingen bereikt de organisatie zoveel mogelijk hulpverleners in Oekraïne en in de buurlanden, ook in onveilige regio’s. ARQ werkt samen met haar lokale partner Healthy Society in Odessa, Zakarpattia, Oezjhorod, Lviv en Charkov. 

Dorcas
Dorcas zet zich in voor mensen die extra kwetsbaar zijn in een conflictsituatie, zoals ouderen, vrouwen, kinderen en mensen met een beperking. Dit doet zij in Oekraïne en in de buurlanden Moldavië en Roemenië. De organisatie biedt groepssessies aan waarin mensen hun ervaringen met elkaar delen. Zo voelen ze zich minder alleen en kunnen ze elkaar steunen. Daarnaast biedt Dorcas individuele therapie en creatieve sport- en spelopdrachten. Dorcas werkt in Oekraïne samen met haar lokale partners Nehemia en New Beginnings.

Kerk in Actie
Kerk in Actie is in Oekraïne betrokken bij een nieuw psychosociaal centrum in Lviv. In Lviv, is op 1 juni een centrum voor psychosociale zorg geopend, sindsdien hebben al 150 mensen psychologische hulp gekregen, zowel in het centrum als online. Het centrum biedt de mogelijkheden voor individuele consulten, groepspsychotherapie en complexe hulp op verschillende niveaus. Online is de zorg ook beschikbaar voor mensen die naar andere landen zijn gevlucht vanwege de oorlog. Ook families van soldaten die momenteel aan het front zijn en familieleden van degenen die in de oorlog zijn omgekomen, ondergaan psychotherapie in het centrum.

Terre des Hommes
Voor Terre des Hommes zijn mentale gezondheid en psychosociale zorg een speerpunt in de hulpverlening. Terre des Hommes biedt deze hulp, samen met lokale partners, vooral in Polen en Moldavie, en richt zich vooral op kinderen. Ook de psychologen van de lokale partners van Terre des Hommes zien zowel Polen als Moldavie dat de psychische nood hoog is, vooral de vrouwen (moeders) en kinderen. 

Dokters van de Wereld
Dokters van de Wereld heeft in verschillende steden in Oekraine medische en psychologische mobiele teams opgezet. Deze teams ondersteunen de lokale gezondheidszorg en richten zich met name op interne ontheemden. De psychosociale hulp bestaat uit individuele gesprekstherapie en groepstherapie. Dokters van de Wereld heeft ook online consulten en hulplijnen voor mensen in de oorlogsgebieden in het oosten van Oekraïne die volledig zijn afgesloten van (mentale) zorgmogelijkheden.

Unicef
Unicef heeft Spilno Spots, kindvriendelijke ruimtes, opgezet in Oekraïne, in gebieden die zwaar getroffen zijn door gewapende vijandelijkheden. De Spilno Spots staan ook in grote steden en plaatsen waar veel ontheemden verblijven. De Spilno’s zijn zo ontworpen dat ze voor iedereen toegankelijk zijn, ook voor kinderen met een beperking. Een Spilno – dat betekent ‘samen’ in het Oekraïens – is een centrum waar UNICEF ondersteuning en kinderbescherming aanbiedt. Bijvoorbeeld ondersteuning bij de geestelijke gezondheid van kinderen en psychosociale steun, hulp bij leren, eerste hulp en doorverwijzing naar gezondheidsdiensten. Ook de registratie voor humanitaire geldhulp gebeurt hier. UNICEF startte in maart 2022 de samenwerking met het ministerie van Sociaal Beleid en ondersteunt nu 150 vaste Spilno Spots en 70 mobiele Spilno’s. Met Giro555-geld worden een aantal van deze Spilno Spots klaargemaakt voor de winter. Bijvoorbeeld door ze van de openlucht te verplaatsen naar een overdekte en verwarmde locatie. Zo kan UNICEF alle zorg voor kinderen, waaronder psychosociale hulp, ook de komende winter blijven bieden.

Save the Children
In Oekraïne en in de omringende buurlanden Polen en Roemenië verlenen hulpverleners van Save the Children psychische eerstehulp aan kinderen en hun ouders. In zogenoemde child friendly spaces kunnen kinderen veilig spelen. Hier leren kinderen door middel van sport- en spelactiviteiten omgaan met hun emoties, krijgen ze meer vertrouwen en bouwen ze aan een hoopvolle toekomst. Ook organiseert Save the Children activiteiten gericht op creatieve kunstvormen, zoals tekenen, schilderen of muziek maken. Dit helpt kinderen ingrijpende gebeurtenissen te verwerken. Dit soort activiteiten dragen bij aan sociale en emotionele stabiliteit van kinderen, en verkleint de kans dat kinderen later psychologische problemen zullen krijgen. 

Steun nog steeds welkom

Het conflict in Oekraïne duurt voort en de mentale impact wordt alleen maar groter. Psychosociale hulp is ontzettend hard nodig. Nu, maar zeker ook op de lange termijn. Je kunt het werk van hulporganisaties nog steeds steunen met je gift aan Giro555.

Nieuwsoverzicht

De samenwerkende hulporganisaties achter Giro555:

Bij uitzonderlijke rampen slaan de 11 samenwerkende hulporganisaties de handen ineen onder de naam Giro555. Zij vragen heel Nederland zich aan te sluiten om geld in te zamelen voor hulp aan slachtoffers. Want samen redden we meer levens. Meer informatie

Blijf op de hoogte

Word een paar keer per jaar bijgepraat over de resultaten van de hulp. En ontvang als eerste een alert wanneer er een Giro555-actie start.