Droogte Hoorn van Afrika

Zorgen van een Keniaanse moeder

Cheptilak, 50 jaar oud, heeft zeven kinderen. Ze is getrouwd in 1974 toen ze ongeveer 13 was. Na 20 jaar kinderloos huwelijk werd in 1994 eindelijk haar zoon Nari geboren. Cheptilak was overgelukkig. Daarna kwamen er nog zes kinderen. Nari is nu 17 jaar; haar jongste kind, Kadogo, is pas drie. Hij werd geboren toen Cheptilak al 47 was. Haar leven draait om deze kinderen waar ze zo lang op gewacht heeft.

Ergste droogte in zestig jaar
De familie woont op een rotsachtig terrein, waar veel harde, borstelige bomen staan. Stof waait op van de harde aarde. De gewassen die er waren, zijn verdord in de niet aflatende hitte. Er is sinds 2009 geen regen gevallen. De gewassen, maar ook de dieren zijn te zwak om te overleven in deze alles verzengende droogte. Het is de ergste droogte in meer dan 60 jaar in Kenia. Duizenden dieren zijn gestorven, en 12,5 miljoen mensen lopen het risico van de hongerdood. Acht van die miljoenen hongerige gezichten behoren tot Cheptilak en haar kinderen.

Het verlies van koeien is verwoestend voor een gezin
De familie had vijf koeien, maar twee overleden aan de gevolgen van de droogte. Cheptilak en haar man Limiatiang verkochten de andere drie koeien, een voor een, zodat er weer wat geld was om hun kinderen te eten te geven. De grootste koe heeft 8.000 shilling (ongeveer 100 euro) opgebracht, en de kleinere twee haalde 6.000 shilling (ongeveer 64 euro) op. In een cultuur waar vee meer waard is dan goud, is het verlies van koeien verwoestend. “Het geld was niet genoeg, minder dan we hadden verwacht”, zegt Cheptilak droevig. De dood en verkoop van al haar koeien maakt haar bang: “Ik voelde me slecht. Wat gebeurt er nu als iemand ziek wordt? Zonder koeien is er geen geld voor medicijnen en kan ik geen eten kopen.”

School heeft nu geen prioriteit
Eten en medicijnen zijn het belangrijkste voor Cheptilak. Dan geiten of kippen. Onderwijs voor haar kinderen is nergens in het beeld: ze is allang blij als ze overleven. De dichtstbijzijnde school is uren lopen, dus alleen de oudere kinderen gaan,als ze tijd hebben en kracht. Dit betekent dat zij naar de laagste klassen gaan, ook al horen ze daar niet meer.

Houtskool verkopen om te overleven
Nu Cheptilak gewassen en dieren kwijt is, hakt ze bomen en struiken om. Ze maakt er houtskool van, die ze op de markt verkoopt. Het is zwaar werk. De bodem wordt er minder vruchtbaar van en zal meer tijd nodig hebben om te herstellen van deze natuurramp. Soms huurt Cheptilak een ezel om een lading houtskool naar de markt te brengen. Hiermee haalt ze 400 shilling op, dat is minder dan 5 euro. De huur van de ezel kost haar 100 shilling (ongeveer 1 euro). Uiteindelijk heeft ze slechts 300 shilling (4 euro) over om eten en medicijnen te kopen voor de kinderen. Cheptilak zegt dat dit niet genoeg is, maar houtskool is de enige oplossing als je geen dieren meer kunt verkopen.

Een maaltijd bij elkaar schrapen
Hoewel ze uren zwoegt om houtskoop te kunnen verkopen, kan Cheptilak niet genoeg bij elkaar geschrapen om haar familie te voeden. Ze kunnen alleen voor zich uit staren door de honger, en hebben weinig energie voor andere bezigheden. Ze proberen twee keer per dag iets te eten: ’s ochtends en ’s avonds een kommetje gierst of maïspap. Het is een luxe als er ook ‘s middags te eten is. De jongste kinderen verzamelen in doornige struiken bittere wilde vruchten en bladeren die na 12 uur koken eetbaar zijn.

Water halen is een hele klus
Cheptilak en haar oudere kinderen moeten drie uur naar de rivier lopen om water te halen, en dan weer drie uur terug met hun zware lading. Ze doen dit direct nadat ze hebben gegeten in de ochtend. Ze lopen heel langzaam om hun kostbare energie te besparen. De kinderen hebben nauwelijks genoeg kracht om dit werk te doen, laat staan dat ze spelen als ze vrije tijd hebben. Ze verblijven in een wazige toestand van lusteloosheid, doordat hun lichamen verzwakt zijn door gebrek aan voedingsstoffen.

“Ik voel me een slechte moeder”
“Door gebrek aan eten, kunnen de kinderen alleen liggen”, zegt Cheptilak. “Ik voel me een slechte moeder, en denk er over om eten te lenen bij andere families.” Ze gaat van huis tot huis totdat iemand haar iets leent, maar deze lening voegt slechts een zware schuld toe die Cheptilak niet kan terugbetalen. En het is geen duurzame oplossing, want morgen zitten ze weer zonder eten.

Te hongerig om te slapen
Cheptilak zegt dat haar kinderen naar haar toe rennen als ze thuiskomt: “Ik ben verdrietig als mama thuiskomt zonder eten”, zegt de 9-jarige Chenangat. “Dan kan ik niet slapen.” Ook Cheptilak heeft moeite met slapen: “Ik kan toch niet weer naar huis komen zonder eten? Ik blijf lang piekeren. Wat moet ik mijn kinderen morgen te eten geven? Hoe kom ik aan eten? Ik kan pas slapen als er maïs is.” Hoewel iedereen is uitgeput door gebrek aan eten, slaapt het niet makkelijk op een lege maag.

Voedsel van World Vision via Giro 555
Vanavond is er millet, een kleine warme kom pap voor elk kind. Hulporganisatie World Vision heeft dit gebracht. Vanavond wordt er geslapen. Maar morgen? Cheptilak is er niet gerust op. Haar magere, gebogen lichaam laat net zoveel verdriet zien als haar teneergeslagen gezicht. Maar Cheptilak zingt als ze het eten kookt op een klein vuurtje in de hut: “Zelfs als er geen eten is, dank ik God voor mijn kinderen waar ik zo lang op moest wachten.”

Nieuwsoverzicht

De samenwerkende hulporganisaties achter Giro555:

Bij uitzonderlijke rampen slaan de 11 samenwerkende hulporganisaties de handen ineen onder de naam Giro555. Zij vragen heel Nederland zich aan te sluiten om geld in te zamelen voor hulp aan slachtoffers. Want samen redden we meer levens. Meer informatie

Blijf op de hoogte

Word een paar keer per jaar bijgepraat over de resultaten van de hulp. En ontvang als eerste een alert wanneer er een Giro555-actie start.