In 1984 kwam Nederland massaal in actie voor de slachtoffers van de hongersnood in Ethiopië. De nationale actie ‘Eén voor Afrika’ bracht miljoenen Nederlanders in beweging en markeert het begin van de geschiedenis van de gezamenlijke hulpacties die later zouden uitgroeien tot Giro555.
Vele acties later is de gedachte achter die actie nog altijd dezelfde: wanneer mensen worden getroffen door een grote humanitaire ramp, bundelen hulporganisaties, media, bedrijven en het Nederlandse publiek hun krachten om zoveel mogelijk hulp mogelijk te maken voor mensen in nood.
Ernstige hongersnood
Begin jaren tachtig van de vorige eeuw werd Ethiopië getroffen door een ernstige hongersnood. Langdurige droogte, mislukte oogsten, armoede en conflict zorgden ervoor dat miljoenen mensen afhankelijk werden van noodhulp. Beelden van uitgemergelde kinderen en overvolle vluchtelingenkampen gingen de wereld over en maakten diepe indruk. Wereldwijd groeide het besef dat er snel hulp nodig was.
De ramp leidde tot een ongekende golf van solidariteit. In het Verenigd Koninkrijk werd Band Aid opgericht en verscheen het benefietnummer ‘Do They Know It’s Christmas?’. Ook in Nederland ontstond de wens om gezamenlijk in actie te komen.
Heel Nederland in actie
Op 29 november 1984 vond de nationale televisieactie ‘Eén voor Afrika’ plaats. Vanuit de Amsterdamse RAI presenteerden bekende Nederlanders, onder wie Mies Bouwman en Ivo Niehe, een urenlange live-uitzending waarin aandacht werd gevraagd voor de hongersnood en geld werdingezameld voor noodhulp.
Artiesten traden belangeloos op tijdens de uitzending, onder wie de band Drukwerk. Ook bekende Nederlanders als Mies Bouwman, Ivo Niehe, Koos Postema en Ilona Hofstra zetten zich in voor de actie. Overal in het land werden inzamelingsacties georganiseerd. Scholen, kerken, verenigingen en particulieren droegen bij. De betrokkenheid was enorm. Aan het einde van de actie stond de teller op meer dan 50 miljoen gulden, destijds een ongekend bedrag.
Omroepen bundelen hun krachten
Een belangrijke succesfactor van ‘Eén voor Afrika’ was de samenwerking tussen de Nederlandse omroepen. Door gezamenlijk een landelijke televisieactie te organiseren, brachten zij de hongersnood in Ethiopië onder de aandacht van miljoenen Nederlanders. De omroepen boden een podium aan hulporganisaties, artiesten en actievoerders en maakten het mogelijk dat heel Nederland zich verbonden voelde met de mensen die getroffen waren door de crisis. Die samenwerking tussen media en hulporganisaties vormt tot op de dag van vandaag een belangrijk onderdeel van Giro555-acties.
De kracht van samenwerking
De actie ‘Eén voor Afrika’ liet zien wat mogelijk is wanneer organisaties samenwerken rond één doel. Hulporganisaties ontdekten dat zij gezamenlijk meer impact konden maken dan afzonderlijk. Ook werd duidelijk hoeveel bereidheid er in Nederland bestond om mensen in nood te helpen, ongeacht waar ter wereld zij zich bevonden.
De actie vormde daarmee een belangrijk keerpunt. De ervaringen uit 1984 legden de basis voor een steeds nauwere samenwerking tussen Nederlandse hulporganisaties. In de jaren daarna zouden zij vaker gezamenlijk optrekken bij grote humanitaire crises.
Foto: Ted de Braak en Mies Bouwman
Van Eén voor Afrika naar Giro555
Sinds 1984 kwamen de samenwerkende hulporganisaties tientallen keren gezamenlijk in actie voor slachtoffers van oorlogen, natuurrampen, hongersnoden en andere humanitaire crises. Door de jaren heen veranderde de manier waarop acties werden georganiseerd. Naast de bekende telefooncentrales kwamen er nieuwe manieren om te geven bij, zoals online donaties, mobiele betaalmethoden en sociale media. Televisie-uitzendingen werden aangevuld met livestreams en online campagnes. Maar de kern bleef hetzelfde: samen zoveel mogelijk hulp mogelijk maken voor mensen in nood.
Tegenwoordig werken de hulporganisaties samen onder de naam Giro555. Inmiddels zijn tientallen nationale acties georganiseerd en is meer dan een miljard euro ingezameld voor noodhulp wereldwijd.
De actie ‘Eén voor Afrika’ was meer dan een inzamelingsactie. Het was het begin van een traditie van solidariteit die vandaag de dag voortleeft in Giro555.
Credits foto’s: Nationaal Archief
De samenwerkende hulporganisaties achter Giro555:
Bij uitzonderlijke rampen slaan de samenwerkende hulporganisaties de handen ineen onder de naam Giro555. Heel Nederland kan zich aansluiten om geld in te zamelen voor hulp aan slachtoffers. Samen in actie voor noodhulp. Meer informatie
