Vandaag ga ik op pad met LDS. Deze partnerorganisatie van Kerk in Actie & ICCO maakt uit van de Liberia ebola appeal en heeft verschillende projecten opgezet in Bomi County. Bij onze aankomst in het plaatsje Tiene, in Bomi County, worden we met een traditionele dans ontvangen door de districtscommissaris en een aantal dorpsoudsten.

De commissaris betoogt vol vuur dat ebola nog wel degelijk een bedreiging vormt voor de mensen. Ontkenning is een van de grootste problemen van een afgelegen gebied als Bomi County. Hulp is nodig en ondersteuning vanuit het buitenland ook. De reden voor de betrokkenheid van de commissaris van Bomi County is tragisch, zo hoor ik even later. Zij verloor haar zoon aan de ziekte en moest daarna zelf in quarantaine.

EBOLA-LIED

Nadat de dans is afgesloten, zijn we getuige van een toneelstuk dat de bevolking bewust moet maken van de gevaren: ebola dringt een samenleving binnen, zonder dat iemand het in de gaten heeft. Een man gaat naar een begrafenis en informeert zijn vrouw hierover. Een van zijn familieleden is overleden, maar de man ontkent dat zijn neef waarschijnlijk ebola had.

De begrafenis wordt op traditionele wijze uitgevoerd: dat betekent dat de dode vaak wordt aangeraakt. Kort na de begrafenis krijgen andere familieleden ook ebola-verschijnselen. Een oplettende buurman stapt naar de burgemeester. Die komt meteen in actie en zorgt dat alle dorpsgenoten worden geïnformeerd over de aanwezigheid van ebola in hun gemeenschap. Ook informeert de burgemeester het ministerie voor Gezondheid. Een ambtenaar komt langs om onderzoek te doen en het publiek te informeren. Een proces van mobilisatie en bewustwording wordt gestart.

Het ebola response team wordt direct gebeld, op het daarvoor speciale mobiele nummer 4455. Vervolgens wordt gekeken wie in contact is geweest met de zieke, deze mensen moeten namelijk ook meteen in quarantaine om verdere verspreiding te voorkomen. Het toneelstuk wordt afgesloten met een heus ebola-lied. Het moraal is duidelijk: we moeten alert zijn en meteen reageren als ebola bij onze gemeenschap komt, om zo verdere verspreiding te voorkomen.

TRAUMAVERWERKING

Ik reis door naar de Lutheran Church in Tubman, waar partnerorganisatie LDS zich inzet voor traumaverwerking. Zo worden er in de Lutheran Church bijeenkomsten georganiseerd voor overlevenden van ebola en voor andere mensen die erg hebben geleden door de ziekte. HIer ontmoeten mensen elkaar en delen ze hun ervaringen. Maar nog steeds is de angst groot: er wordt niet geknuffeld er worden geen handen geschud.

HELEMAAL ALLEEN

Ik hoor schrijnende verhalen. Zoals de verhalen van Amelia en van Promise, twee vrouwen bij wie ebola de levens voorgoed veranderd heeft. Amelia vertelt hoe het voelt om ebola te hebben: “Op een dag kreeg ik koorts, ik dacht aan malaria en nam daar medicijnen voor. Toen kwam de diaree en bleek ik ebola te hebben. Iedereen om je heen trekt zich terug. Je ligt heel alleen in een ziekenhuisbed. Niemand durft de kamer binnen te komen. Je voelt je zo ziek dat je niet kunt bewegen, soms lukt het zelfs niet om te kijken omdat je ogen niet meer lijken te functioneren.”Volgens Amelia is het onmogelijk om jezelf om te kleden als je ebola hebt, dus soms lag ze daar maar onbedekt in het bed. Na drie weken werd ze ontslagen uit de behandelingsunit in de Liberiaanse hoofdstad Monrovia. Maar doordat ze zich nog zwak voelde, duurde het nog drie maanden voor ze haar gewone leven weer kon oppikken.

Promise heeft veel familie verloren door ebola, ook haar eigen zoon. Ze is 33 jaar oud, had een man en vier kinderen. In juli stierf haar broer door een ziekte – ze wist toen nog niet dat het ebola was. Daarna stierven in drie dagen tijd haar moeder, haar zoon en haar man. Promise werd zelf ook ziek, ze kreeg hoge koorts en hoofdpijn.

Ze werd naar een ziekenhuis gebracht waar ze een kamer deelde met andere patiënten. Sommige mensen stierven, maar hun lichamen werden niet opgehaald. (in deze fase van de epidemie wist nog lang niet iedereen hoe je hier goed mee moest omgaan). Nu is ze genezen en zorgt ze voor haar drie kinderen.