De ramp

Op 17 januari 1991 begon de Golfoorlog, nadat een internationale coalitie onder leiding van de Verenigde Staten een militaire operatie startte om Koeweit te bevrijden van de Iraakse bezetting. De gevechten duurden ruim zes weken en veroorzaakten grote schade aan steden en essentiële voorzieningen in Irak en Koeweit. Honderdduizenden mensen sloegen op de vlucht en miljoenen burgers werden getroffen door tekorten aan voedsel, schoon drinkwater, elektriciteit en medische zorg. De Verenigde Naties en internationale hulporganisaties waarschuwden al tijdens de oorlog voor de snel verslechterende humanitaire situatie in de regio.

De actie

Bij de start van de inzamelingsactie voerden verschillende Nederlandse hulporganisaties nog ieder een eigen fondsenwervende actie. Pogingen om tot één gezamenlijk gironummer te komen waren aanvankelijk niet succesvol, onder meer doordat de organisaties nog geen overeenstemming hadden bereikt over hoe het geld besteed moest worden. Wel benadrukten zij dat zij gezamenlijk zo snel mogelijk noodhulp wilden bieden aan de slachtoffers van de oorlog.

De inzamelingsactie bracht uiteindelijk ongeveer 360.000 euro op.

Wat er daarna gebeurde

Hoewel de militaire operatie op 28 februari 1991 eindigde, was de humanitaire crisis daarmee niet voorbij. De oorlog had grote schade aangericht aan de infrastructuur in Irak. De toegang tot drinkwater, gezondheidszorg, voedsel en andere basisvoorzieningen bleef daardoor zeer onder druk staan.

Kort na de oorlog braken in het noorden en zuiden van Irak opstanden uit tegen het regime van Saddam Hoessein. Het Iraakse leger sloeg deze opstanden met geweld neer. Honderdduizenden mensen, onder wie veel Koerden uit Noord-Irak, vluchtten richting de grens met Turkije en Iran.

Deze nieuwe humanitaire crisis leidde enkele weken later tot een nieuwe landelijke inzamelingsactie voor de slachtoffers van de Burgeroorlog in Irak.

Drie acties rond de Golfregio

Tussen 1990 en 1991 kwamen de samenwerkende hulporganisaties drie keer in actie vanwege opeenvolgende humanitaire crises in de Golfregio:

• Golfcrisis (1990): na de Iraakse invasie van Koeweit.
• Golfoorlog (1991): tijdens de internationale militaire operatie om Koeweit te bevrijden.
• Burgeroorlog Irak (1991): na de oorlog, toen honderdduizenden Koerden en andere Irakezen op de vlucht sloegen.

De drie acties volgden elkaar chronologisch op en hadden ieder betrekking op een andere fase van het conflict en de humanitaire gevolgen daarvan.